1.6 Aan welke criteria moet het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voldoen?

Om zijn functies te kunnen vervullen moet een gemeenschappelijk referentiekader alomvattend, doorzichtig en coherent zijn.

Met 'alomvattend' wordt bedoeld dat het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader een zo volledig mogelijk bereik van taalkennis, -vaardigheden en -gebruik dient te specificeren (uiteraard zonder te trachten a priori alle mogelijke vormen van taalgebruik in alle situaties te voorspellen – een onmogelijke opgave) en dat alle gebruikers hun doelen en dergelijke moeten kunnen beschrijven door ernaar te verwijzen. Het Referentiekader moet onderscheid maken tussen de verschillende dimensies waarin taalvaardigheid wordt uitgedrukt, en een reeks referentiepunten (niveaus of stappen) aanreiken waaraan de voortgang van het leren kan worden afgemeten. Daarbij moet worden bedacht dat bij de ontwikkeling van communicatieve vaardigheid ook andere dan strikt talige dimensies betrokken zijn (sociaal-cultureel bewustzijn, verbeeldende ervaring, affectieve relaties, leren leren, enzovoort).

Met 'doorzichtig' wordt bedoeld dat informatie helder moet worden geformuleerd en voor gebruikers expliciet, beschikbaar en direct te begrijpen moet zijn.

Met 'coherent' wordt bedoeld dat de beschrijving geen interne tegenspraak mag bevatten. Met betrekking tot onderwijssystemen betekent coherentie dat er een harmonieuze verhouding tussen hun samenstellende delen bestaat:

• de identificatie van behoeften;
• de vaststelling van doelstellingen;
• de definitie van de inhoud;
• het selecteren of creëren van materiaal;
• de inrichting van lesprogramma's;
• de gebruikte onderwijs- en leermethoden;
• evaluatie, toetsing en beoordeling.

De samenstelling van een alomvattend, doorzichtig en coherent referentiekader voor het leren en onderwijzen van talen houdt niet in dat er één uniform systeem wordt opgelegd. Integendeel, het referentiekader dient open en flexibel te zijn zodat het, met eventueel de nodige aanpassingen, kan worden toegepast op concrete situaties. Dit is wat het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader moet zijn:

• multifunctioneel: bruikbaar voor alle doeleinden die verband houden met het voorbereiden en aanbieden van voorzieningen voor taalleren;
• flexibel: aanpasbaar en daardoor te gebruiken in verschillende omstandigheden;
• open: verder uit te breiden en te verfijnen;
• dynamisch: in staat van permanente evolutie in reactie op praktijkervaringen;
• gebruikersvriendelijk: gepresenteerd in een vorm die het direct begrijpelijk en bruikbaar maakt voor degenen op wie het gericht is;
• ondogmatisch: niet onherroepelijk, noch uitsluitend verbonden met één van een aantal concurrerende taal- en onderwijstheorieën of -praktijken.