In memoriam Paulien Cornelisse
1 oktober 2026Met groot verdriet hebben we kennisgenomen van het overlijden van Paulien Cornelisse. Als schrijver en cabaretier had ze een bijzondere belangstelling voor taal, en dan vooral voor de taal die we iedere dag gebruiken. De woorden en formuleringen waar de meeste mensen nauwelijks bij stilstaan, vielen haar juist op.
Ze was daarnaast echt de verpersoonlijking van plezier in en verwondering over de Nederlandse taal. Dat plezier en die verwondering waren overal in haar werk terug te vinden. Ze keek met aandacht naar hoe mensen praten, welke woorden ze gebruiken en naar de eigenaardigheden en ongeschreven regels van het Nederlands. En ze wist anderen daar vervolgens ook naar te laten luisteren.
Met een projectsubsidie van de Taalunie onderzocht Paulien samen met studenten Nederlands in het Verenigd Koninkrijk het gebruik van kleine woorden en geluiden in het Nederlands. In het academiejaar 2023-2024 verbleef ze een jaar aan de University of Sheffield, waar ze Artist in Residence was bij Dutch Studies. Paulien werkte er met studenten Nederlands en met docenten en studenten van de School of Languages and Cultures.
Zo zag Paulien bij haar studenten in Sheffield dat hèhè niet zomaar een zucht is, maar iets wat je als taalleerder echt moet leren. En zodra haar studenten het gingen gebruiken, klonken ze volgens haar ineens “ontstellend Nederlands”. Het is een observatie die heel goed bij haar past: iets kleins opmerken in alledaagse taal en vervolgens laten zien hoeveel daar eigenlijk achter zit.
Uit het project ontstond onder meer het lespakket Tien handige woorden. Een nuttige gids voor leerders om natuurlijker Nederlands te spreken, dat ze samen met de afdeling Neerlandistiek in Sheffield ontwikkelde.
Paulien vertelde ook in de media over haar verblijf en haar werk in Sheffield. Daarmee vestigde ze de aandacht op iets wat in Nederland en Vlaanderen niet altijd bekend is: dat het Nederlands ook buiten het Nederlandse taalgebied wordt geleerd, onderwezen en onderzocht. Haar verblijf gaf zo ook zichtbaarheid aan de internationale neerlandistiek. Na haar jaar in Sheffield bleef ze bij de afdeling betrokken.
Met haar boeken, columns, voorstellingen en andere werk heeft ze veel mensen anders naar het Nederlands laten kijken en luisteren.
Voor de Taalunie en voor de internationale neerlandistiek herinneren we ons ook haar enthousiasme om die belangstelling voor taal met studenten te delen. Haar nieuwsgierigheid werkte aanstekelijk. Ze liet zien dat je taal heel serieus kunt nemen zonder dat je er ernstig over hoeft te doen.
We zullen haar humor, haar nieuwsgierigheid en vooral haar plezier in de Nederlandse taal zeer missen.
We wensen haar geliefden, familie en vrienden veel sterkte met dit grote verlies.