Nederlands in Indonesië
27 november 2025Met de opening van een nieuw talencentrum in Surabaya en het vijfjaarlijks congres van de neerlandistiek in Jakarta, staat het Nederlands hoog op de agenda in Indonesië waar algemeen secretaris Gunther Van Neste en beleidsadviseur Ingrid Degraeve warm ontvangen werden.
55 jaar neerlandistiek in Indonesië
Wat is de balans na 55 jaar neerlandistiek in Indonesië? Hoe groot is de vraag naar onderwijs in de Nederlandse taal en cultuur onder Indonesische studenten en in het bedrijfsleven? En welke waarde hebben de indrukwekkende archieven, alleen al in Jakarta goed voor 25 kilometer aan Nederlandse documenten uit de 17e eeuw tot 1949, nu en in de toekomst? Deze vragen stonden centraal tijdens het bezoek van de algemeen secretaris van de Taalunie, Gunther Van Neste, en beleidsadviseur Ingrid Degraeve aan Indonesië. Ze wilden de decennialange samenwerking verder verdiepen en nieuwe overeenkomsten afsluiten.
Congres Universitas Indonesia
De afdeling neerlandistiek aan de Universitas Indonesia, de grootste ter wereld, vierde haar 55-jarig bestaan met een internationaal congres. Op de sprekerslijst stonden gasten uit onder andere Indonesië, China, Hongarije, Frankrijk, Zuid-Afrika, België en Nederland. Ook honderden studenten namen deel aan het congres.
Tijdens dit congres werd het recent verschenen veldonderzoek naar de rol van het Nederlands en de neerlandistiek in Indonesië gepresenteerd door hoofdauteurs Indira Ismail (Universitas Indonesia) en Fons van Oosterhout (Erasmus Training Centre), samen met de Taalunie.
Het veldonderzoek, inclusief infografieken in het Indonesisch en Nederlands, is hier terug te vinden:
Veldonderzoek als leidraad voor gesprekken
De conclusies uit het veldonderzoek vormden tijdens de dienstreis de basis voor gesprekken met diverse kernspelers. Zo werden de gewenste acties voor de komende drie tot vijf jaar besproken met de hoofden en docenten van de Universitas Indonesia, het Erasmus Training Centre, de Universiteit van Leiden in Jakarta, de ambassadeurs van België en Nederland, het nationale archief van Indonesië en de oprichtingscoördinatoren van de nieuwe netwerken NINA (Netwerk voor Neerlandistiek in Azië) en NNaB (Netwerk voor Nederlands als bronnentaal en paleografie).
Nieuw talencentrum in Surabaya
Uit het veldonderzoek komt naar voren dat er behoefte is aan een spreiding van academisch en beroepsgericht Nederlands onderwijs in Indonesië. Om die reden reisden Gunther en Ingrid door naar Surabaya om het Centrum voor de Nederlandse Taal en Cultuur te openen. Ook gingen zij in gesprek met twee universiteiten die zowel Nederlands als Vreemde Taal als Nederlands als Bronnentaal aanbieden.
Cultuur als onlosmakelijk onderdeel van het Nederlands
Cultuur maakt onlosmakelijk deel uit van het Nederlands. In Jakarta ligt de in oktober verschenen Indonesische vertaling van Revolusi van David Van Reybrouck in de boekhandels. We bespraken de plannen van de lokale partners om meer Nederlandstalige boeken naar het Indonesisch te vertalen. Daarnaast werd er gesproken over de organisatie van literaire evenementen.
Blik op de toekomst
Het veldonderzoek biedt een uitgelezen basis om met een frisse, toekomstgerichte blik naar het Nederlands in Indonesië te kijken. Het legt de fundamenten voor nieuwe samenwerkingsplannen die betekenisvol zijn voor de wetenschappelijke, educatieve, economische, culturele en geopolitieke relaties tussen Indonesië en het Nederlandse taalgebied.
