Van Nederland tot Paramaribo: hoe duidelijke taal verbindt
26 oktober 2026"De checklist ligt iedere dag op mijn bureau."
Hoe zorg je ervoor dat studenten zich duidelijk leren uitdrukken? Voor docent Nederlands Karoena Bholanath uit Paramaribo in Suriname is dat al jaren een belangrijke vraag. Toen zij via de nieuwsbrief van de Taalunie het online lespakket over duidelijke taal ontdekte, besloot ze het meteen in haar lessen uit te proberen. Inmiddels gebruikt ze de materialen niet alleen zelf, maar inspireert ze ook collega's om ermee aan de slag te gaan.
Al 25 jaar verbonden met de Taalunie
Karoena kent de Taalunie al veel langer dan het lespakket. Al sinds 2001 volgt ze de organisatie. Ze herinnert zich nog goed het bekende boekje met werkwoorden, dat destijds ook in Suriname werd verspreid. "Ik kijk bijna iedere week bij de Taalunie of er iets nieuws is dat ik kan gebruiken."
Via de nieuwsbrief van de Taalunie blijft ze de ontwikkelingen volgen. Toen daarin het lespakket over duidelijke taal langskwam, was haar nieuwsgierigheid direct gewekt.
Van basisschool tot hogeschool
Karoena geeft al haar hele loopbaan les. Ze begon in het basisonderwijs, gaf daarna Nederlands op de mulo (vergelijkbaar met het vmbo in Nederland en arbeidsmarktfinaliteit in Vlaanderen) en verzorgde lessen aan ambtenarenopleidingen. Tegenwoordig doceert ze Nederlands, presentatietechnieken en verslaglegging op het Christelijk HAVO (vergelijkbaar met dubbele finaliteit in Vlaanderen) en aan het Polytechnic College Suriname (PTC), een hogeschoolinstelling.
Juist doordat ze op zoveel verschillende onderwijsniveaus heeft gewerkt, ziet ze waar studenten moeite hebben met taal en waar extra ondersteuning nodig is.
Haar belangstelling voor taal leidde ook tot haar afstudeerscriptie over cultuur- en taalgerichte onderwijsvernieuwing. Bij het schrijven van haar scriptie gebruikt ze de online ‘checklist duidelijke taal’ uit het lespakket van de Taalunie.
Een waardevolle uitwisseling in Nederland
In april bezocht Karoena Nederland tijdens een uitwisselingsprogramma: het Fonds voor Ontmoeting en Uitwisseling van de Taalunie. Ze deed inspiratie op rond de Nederlandse aanpak van laaggeletterdheid en beperkte taalvaardigheid.
Ook in Suriname is taalvaardigheid een belangrijk thema. Nederlands is de officiële taal van de overheid en in het onderwijs, maar daarnaast worden ook veel marrontalen en inheemse talen gesproken. Juist die veelzijdige taalsituatie maakt het versterken van taalvaardigheid en basisvaardigheden extra belangrijk.
Karoena maakte onder meer kennis met het Digi-Taalhuis in de bibliotheek van Capelle aan den IJssel. Daar wisselden de deelnemers ervaringen uit over de samenwerking tussen bibliotheek, onderwijs, welzijn en overheid.
Een checklist die elke dag op haar bureau ligt
Bij een bezoek aan het kantoor van de Taalunie tijdens het uitwisselingsprogramma ontving Karoena de geprinte versie van de checklist uit het lespakket, en nam die mee naar Suriname. Sindsdien ligt de checklist iedere dag op haar bureau.
De lessen uit het pakket gebruikte ze als inspiratie voor haar eigen onderwijs. Niet door de lessen letterlijk over te nemen, maar door de principes van duidelijke taal te verwerken in haar bestaande lessen en opdrachten. Vooral de checklist is inmiddels een vast onderdeel van haar lessen. "Het geeft structuur, ook aan mijn eigen manier van lesgeven."
Karoena merkt dat haar studenten baat hebben bij de aanpak. Ze begrijpt dat meerdere factoren een rol spelen, maar ziet wel degelijk verschil sinds ze de principes van duidelijke taal bewust toepast. "Ik heb er heel veel voordeel van. Studenten begrijpen mij beter."
Ze zag zelfs verbetering in de resultaten van haar studenten bij een opdracht over tekststructuur. "Na een paar weken zag ik dat ze de stof beter beheersten. Dat was heel mooi om te zien."
Van eigen gebruik naar collega's inspireren
De impact blijft niet beperkt tot haar eigen lessen. Inmiddels heeft Karoena met haar school afgesproken dat ze ook collega's gaat inspireren om met duidelijke taal te werken.
Haar advies aan andere docenten is dan ook eenvoudig: "Gebruik het gewoon. Ik merk hoeveel voordeel het oplevert."
Lesmateriaal duidelijke taal voor studenten in het hoger onderwijs
Het gratis lespakket over duidelijke taal helpt docenten en studenten van het hoger onderwijs om informatie begrijpelijker, toegankelijker en bruikbaarder te maken. Met dit materiaal willen we stimuleren dat (het belang van) duidelijke taal een vaste plek krijgt in het hoger onderwijs.
De lessen, een online magazine en de checklist zijn direct inzetbaar in het onderwijs en kunnen eenvoudig worden verwerkt in bestaande lessen.