Taaluniewebsites
Nederlands in het Caribisch gebied
Het Caribische deel van het Koningkrijk der Nederlanden bestaat uit drie zelfstandige landen binnen het Koninkrijk (Aruba, Curaçao en Sint-Maarten) en drie bijzondere gemeenten van Nederland (Bonaire, Saba en Sint Eustatius).
Nederlands is een officiële taal op alle zes de eilanden, maar voor de meeste inwoners niet de eerste taal en meestal ook geen omgangstaal. De belangrijkste omgangstalen zijn Papiaments op Aruba, Bonaire en Curaçao en Engels op Saba, Sint-Maarten en Sint-Eustatius. Daarnaast worden er ook andere talen gesproken, zoals Spaans en Portugees. Het Nederlands speelt op alle eilanden wel een rol in het onderwijs, soms als schoolvak en soms ook als instructie- en examentaal.
De Taalunie werkt samen met partners aan onderwijs in een meertalige context, onderzoek, taalinfrastructuur en de Nederlandstalige cultuur. We verbinden kennis en ervaringen en ondersteunen initiatieven die passen bij de context van de eilanden. Daarbij hebben we aandacht voor de meertalige omgeving waarin de Nederlandse taal wordt gebruikt.
Samenwerkingsovereenkomsten
Bonaire, Saba en Sint Eustatius vallen als deel van Nederland onder het Taalunieverdrag. Aruba en Curaçao hebben samenwerkingsovereenkomsten met de Taalunie. Daarin staat omschreven op welke gebieden de landen en de Taalunie kunnen samenwerken. De eilanden en de Taalunie hebben in 2019 een intentieverklaring ondertekend waarin ze afspraken hebben gemaakt om samen te werken aan het onderwijs Nederlands in hun meertalige samenlevingen waar Nederlands geen omgangstaal is.
Onderwijs in en van het Nederlands in de meertalige Caribische samenleving
Hoewel Nederlands geen omgangstaal is op de eilanden, is kennis ervan toch belangrijk. Het speelt als officiële taal een belangrijke rol, bijvoorbeeld bij de overheid en in de rechtspraak maar ook in andere sectoren van de arbeidsmarkt. Veel jongeren gaan voor een vervolgopleiding naar Nederland. Nederlands is als schoolvak of instructietaal dus belangrijk voor de toekomst van jongeren.
Het onderwijs in en van het Nederlands moet passen bij de meertalige werkelijkheid waarin kinderen en jongeren op de eilanden opgroeien. Omdat de leerlingen de Nederlandse taal niet om zich heen horen in het dagelijks leven, moet de taal op een andere manier worden onderwezen dan in Nederland en Vlaanderen, namelijk als een vreemde taal, zoals Frans of Spaans in Nederland en Vlaanderen. Hiervoor werken de eilanden en de Taalunie samen aan het onderwijs Nederlands. Sinds 2015 is samengewerkt aan materiaalontwikkeling, beleid, bewustmaking en bijscholing. Zo nemen docenten uit het Caribisch gebied deel aan docentencursussen en andere (online) nascholingsactiviteiten van de Taalunie en kunnen ze gebruikmaken van lesmateriaal (onder andere lesbrieven) en didactische hulpmiddelen van de Taalunie op het platform mijnNederlands.
Nederlands in hoger onderwijs en onderzoek
We ondersteunen het hoger onderwijs en onderzoek Nederlands in het Caribisch gebied en de onderlinge samenwerking, onder meer via de Caribische Associatie voor Neerlandistiek (CARAN). Via dit netwerk wisselen Caribische en Surinaamse opleidingen Nederlands kennis en expertise uit met andere opleidingen Nederlands in de regio. Daarbij is veel aandacht voor het Nederlands in een meertalige context.
Cultuur en ontmoeting
De Taalunie ondersteunt in het Caribisch gebied initiatieven rond lezen, literatuur, spoken word en andere vormen van Nederlandstalige cultuur. Ook ondersteunen we ontmoeting en uitwisseling van taalprofessionals, bijvoorbeeld taalkunstenaars of onderwijsprofessionals.
Taalinfrastructuur
In de taalvoorzieningen van de Taalunie krijgt het Caribisch-Nederlands een plaats. Zo zijn Caribisch-Nederlandse woorden opgenomen in de Woordenlijst Nederlandse Taal. Ook verzamelen we taalmateriaal uit het Caribisch gebied zodat het Nederlands van de eilanden vertegenwoordigd is in taalcorpora (grote verzamelingen taalgegevens) en daarmee ook beschikbaar voor taaltechnologische toepassingen en AI-toepassingen voor het Nederlands.